Ασκήσεις ανάπτυξης παραγράφου

Τα παρακάτω κείμενα (γραμμένα στην τάξη) χρησιμοποιήθηκαν ως παραδείγματα αξιολόγησης ασκήσεων ανάπτυξης παραγράφου στο σχετικό θέμα των Πανελληνίων Εξετάσεων του 2014.

Η ανθρώπινη λαιμαργία, η δίψα της ευζωίας δεν αφήνει τόπο για ευγενικά αισθήματα. Κάτι περισσότερο: τα ευγενικά αισθήματα θεωρούνται ξεπερασμένα.

1.       Σε μια υλιστική εποχή όπου κυριαρχεί η καταναλωτική μανία και η επιθυμία του ανθρώπου για την απόκτηση πλούτου, αισθήματα όπως η ευγένια, εκλείπουν . Έτσι ο άνθρωπος επηρεασμένος από τα πρότυπα της σημερινής κοινωνίας, γίνεται ατομικιστής και αναπτύσσει επιφανειακές σχέσεις με σκοπό το προσωπικό ώφελος και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Επιπρόσθετα, όταν στόχος της ζωής του γίνεται η απόκτηση υλικών αγαθών, παύει να ενδιαφέρεται για τον συνάνθρωπό του, τον οποίο εκμεταλλεύεται. Τέλος, αισθήματα όπως η καλοσύνη, η ευγένεια και η ανθρωπιά εξαφανίζονται και τη θέση τους παίρνει η αλαζονία και ο ανταγωνισμός. (λ. 93)

2.                 Η ανθρώπινη λαιμαργία, η δίψα της ευζωίας δεν αφήνει τόπο για ευγενικά αισθήματα, την ίδια στιγμή που αυτά θεωρούνται ξεπερασμένα. Αναλυτικότερα, η ακόρεστη επιθυμία του ανθρώπου για υλική ευδαιμονία τον καθιστά δέσμιο του χρήματος και της εξουσίας. Ταυτόχρονα, η προσκόλληση  του ατόμου σε αμαυρωτικές για τον άνθρωπο αξίες οδηγεί στη στασιμότητα του ηθικοπνευματικού του κόσμου. Συνεπώς, αισθήματα όπως η αγάπη, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός θεωρούνται γνωρίσματα ενός ξεπερασμένου κόσμου. (λ. 70)

3.       Η υπέρμετρη ανάγκη του ανθρώπου για ευζωία παραγκωνίζει τα ευγενικά συναισθήματα. Αυτό συμβαίνει διότι όταν ο άνθρωπος περνά από το “ζειν” στο “ευ ζειν” και χάνει την αίσθηση του μέτρου, τότε η επιθυμία του για πλουτισμό γίνεται ολοένα μεγαλύτερη. Το χρήμα και τα υλικά αγαθά γίνονται γι’ αυτόν πρώτη αξία, με αποτέλεσμα ο άνθρωπος να μετατρέπεται από αξία σε μέσο.. Και τούτο οδηγεί αναπόφευκτα στον ανταγωνισμό, στον ατομικισμό που βέβεια καλλιεργεί το μίσος στις σχέσεις των ανθρώπων. Έτσι παύει να έχει σημασία η αγάπη, η φιλία η αλληλοβοήθεια των ανθρώπων. Αυτά τα ευγενικά συναισθήματα θεωρούνται ξεπερασμένα. (λ. 101)

Κείμενο και ασκήσεις

Ένα κείμενο και τρεις ασκήσεις

για την περίοδο των Χριστουγέννων.

Απαντήστε και τη νέα χρονιά θα σχολιάσουμε τις απαντήσεις.

«Χρόνια Πολλά».

[Κείμενο και ασκήσεις από τις Παγκύπριες Εξετάσεις]

Στον αιώνα μας είναι σημαντικό να προσδιορίσουμε τις προκλήσεις και τις εντάσεις του παρόντος, για να προτείνουμε και να υιοθετήσουμε εκπαιδευτικές στρατηγικές. Με αυτή την προοπτική, η κοινωνική συνοχή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας από τους στόχους της εκπαίδευσης. Η δόμηση της κοινωνικής συνοχής σήμερα σημαίνει αρχικά το σεβασμό της αξιοπρέπειας της ανθρώπινης ύπαρξης και τη δημιουργία κοινωνικών δεσμών στο όνομα της αλληλεγγύης. Γι΄ αυτό και το κράτος θεωρεί την αλληλεγγύη ως βάση και στόχο των διαφόρων μορφών πολιτικής, όπως είναι η κοινωνική πολιτική, που αποβλέπει στην παροχή βοήθειας προς τους αδύνατους ή στη μείωση των υλικών ανισοτήτων, η εκπαιδευτική πολιτική, που εξασφαλίζει την ελεύθερη πρόσβαση στις γνώσεις και δημιουργεί δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, και η πολιτιστική πολιτική, που υποστηρίζει τη δημιουργική δραστηριότητα και τη συμμετοχή στην πολιτισμική ζωή.

Στον 21ο αιώνα η αρχή “Μαθαίνω να υπάρχω” θυμίζει την πρωταρχική σημασία που πρέπει να έχει ο σεβασμός της ανθρώπινης ύπαρξης στις κοινωνικο-πολιτικές σχέσεις, στις σχέσεις ανθρώπου και φύσης, καθώς και στην αντιμετώπιση του πολιτισμού και της οικονομίας. Αναζητώντας την κατανόηση της πραγματικότητας – τόσο του ανθρώπου όσο και του κόσμου – πρέπει να γνωρίζουμε τις αλληλεξαρτήσεις που δημιουργούν την ανάγκη της αλληλεγγύης. Η κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη παρουσιάζονται στην εκπαιδευτική φιλοσοφία ως στόχοι και σκοποί αδιάσπαστα συνδεδεμένοι και σε αρμονία με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που πρέπει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος κόσμος είναι το διαρκώς αυξανόμενο βάρος που αποκτά η έννοια του αποκλεισμού. Ανεξάρτητα από τις αιτίες τους, οι αποκλεισμοί αποτελούν μια από τις μεγάλες προκλήσεις αυτού του αιώνα και η εκπαίδευση οφείλει να τις αντιμετωπίσει. Η Διά Βίου Εκπαίδευση αντιτίθεται σ’ έναν από τους πιο οδυνηρούς αποκλεισμούς, αυτόν που οφείλεται στην έλλειψη γνώσεων. Πρόκειται για μια εκπαίδευση που επεκτείνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής και η οποία περικλείει όχι μόνο το σχολείο, αλλά και την οικογένεια, το χώρο εργασίας, τα συνδικάτα ή το στρατό και όπου είναι δυνατόν να παρέχεται μόρφωση και εκπαίδευση. Οι αλλαγές που συμβαίνουν στις τεχνολογίες της πληροφορικής και της επικοινωνίας αυξάνουν τον κίνδυνο αυτής της μορφής αποκλεισμού και προσδίδουν στην εκπαίδευση σημαντικό ρόλο. Γι΄ αυτό όλες οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να επιχειρούνται με πλήρη συνείδηση των κινδύνων αποκλεισμού και με μέριμνα να διαφυλαχθεί η κοινωνική συνοχή.

Αν η εκπαίδευση θέλει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πάλη ενάντια στον αποκλεισμό όλων όσοι για κοινωνικο-οικονομικούς ή πολιτισμικούς λόγους βρίσκονται στο περιθώριο των σύγχρονων κοινωνιών, ο ρόλος της γίνεται ακόμη πιο σημαντικός όσον αφορά την ενσωμάτωση των μειονοτήτων στην κοινωνία. Για να αλλάξουμε τη συνολική στάση απέναντι στη διαφορετικότητα, θα πρέπει να οραματιστούμε μια εκπαιδευτική προσπάθεια όλων των φορέων (κράτους, κοινωνίας, ΜΜΕ, θρησκευτικών κοινοτήτων, γονέων και οργανώσεων), αλλά πάνω απ΄ όλα των ίδιων των σχολείων. Η διδασκαλία της Ιστορίας και των Κοινωνικών Επιστημών, αλλά και κάθε μορφή εκπαίδευσης, πρέπει να διαμορφώνουν στους νέους πνεύμα πολιτισμικής ανεκτικότητας και διαλόγου. Έτσι, η νόμιμη διαφύλαξη των παραδόσεων και η διατήρηση της συλλογικής ταυτότητας δε θα θεωρηθούν ποτέ αντίθετες προς το πνεύμα της αδελφικότητας, της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής.

Bronislaw Geremek, «Συνοχή, Αλληλεγγύη και Αποκλεισμός» (διασκευή),  Εκπαίδευση, ο θησαυρός που κλείνει μέσα της  (΄Εκθεση της Διεθνούς Επιτροπής της UNESCO για την εκπαίδευση στον 21ο αιώνα)

Ασκήσεις

1. Να γράψετε περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις.
2. Η πρώτη παράγραφος αναπτύσσεται με συνδυασμό μεθόδων. Να εντοπίσετε δύο από τις μεθόδους ανάπτυξης της παραγράφου και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας
3. Ποια συλλογιστική πορεία ακολουθείται στον παρακάτω συλλογισμό; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Προκείμενες:

Η κοινωνική συνοχή είναι στόχος της εκπαίδευσης.

Ο σεβασμός της ανθρώπινης ύπαρξης είναι στοιχείο της  κοινωνικής συνοχής.

Συμπέρασμα:

Ο σεβασμός της ανθρώπινης ύπαρξης είναι στόχος της  εκπαίδευσης.