Οι νυσταγμένοι μαθητές καθυστερούν στο σχολείο

Οι νυσταγμένοι μαθητές καθυστερούν στο σχολείο

Πηγή: εφ. Η Καθημερινή, Κ. 22.9.2014

 Καθόμουν στην τάξη, στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, και σιωπηλά κρατούσα σημειώσεις, όταν ξαφνικά κάτι αναρριχήθηκε κάτω από το κάθισμά μου και εμφανίστηκε μπροστά μου. Πετάχτηκα τρομαγμένη: Ηταν μία μάγισσα!

Και μετά ξύπνησα. Παρότι ο ενδοσχολικός μου εφιάλτης ίσως να είχε ακραία χαρακτηριστικά, σε καμία περίπτωση δεν ήμουν η μοναδική που της έλειπε ύπνος, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, η οποία έδειξε ότι οι Αμερικανοί νέοι είναι σε γενικές γραμμές νυσταγμένοι. Μερικοί από αυτούς μάλιστα λένε ότι τα σχολεία πρέπει να αλλάξουν ωράρια για να τους εξυπηρετήσουν.

Στο περιοδικό The Atlantic, η Jessica Lahey γράφει ότι σε δημοσίευση του επιστημονικού περιοδικού American Academy of Pediatrics, η Judith Owens και οι συνεργάτες της αναφέρουν ότι «ο μέσος έφηβος στις ΗΠΑ εμφανίζει χρόνια έλλειψη ύπνου και είναι παθολογικά νυσταγμένος (όπως, για παράδειγμα, βιώνουν επίπεδα νύστας αντίστοιχα με αυτά ασθενών που έχουν διαταραχές ύπνου, όπως η ναρκοληψία)». Οι επιστήμονες ισχυρίζονται επίσης ότι η έλλειψη ύπνου μειώνει την απόδοση των παιδιών στο σχολείο και τους θέτει σε κίνδυνο εμπλοκής σε τροχαία ατυχήματα και εμφάνισης αγχωδών διαταραχών και διαβήτη τύπου 2. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα οι ερευνητές προτείνουν ότι «στις περισσότερες περιφέρειες, τα γυμνάσια και τα λύκεια θα έπρεπε να στοχεύουν σε μία ώρα έναρξης των μαθημάτων που δεν θα είναι πριν από τις 8.30 π.μ.», για να επιτρέπουν έτσι στα παιδιά να κοιμούνται όσο χρειάζεται.

Δεν αισθάνονται νύστα

Γιατί όμως να αναγκάσουμε τα σχολεία να αλλάξουν; Η Lahey γράφει ότι «αλλάζοντας την ώρα που πέφτουν τα παιδιά για ύπνο δεν θα λύσει το πρόβλημα, ειδικά για τους εφήβους», εξηγώντας ότι οι έφηβοι μένουν ξύπνιοι έως αργά, όχι επειδή δεν θέλουν να πάνε για ύπνο, αλλά επειδή δεν μπορούν. Λόγω της καθυστερημένης έκκλησης μελατονίνης στον εγκέφαλο των εφήβων και της έλλειψης διάθεσης για ύπνο ως απάντηση στην κούραση, οι έφηβοι δεν αισθάνονται νύστα μέχρι πολύ πιο αργά τη νύχτα, σε σχέση με τα μικρότερα παιδιά ή τους ενήλικες, και δυσκολεύονται να κοιμηθούν, ακόμα και όταν είναι κουρασμένοι.

Η δρ Owens, η βασική ερευνήτρια της παραπάνω έρευνας, της οποίας η κόρη πηγαίνει σε σχολείο το οποίο άλλαξε την ώρα έναρξης των μαθημάτων, ξεκινώντας στις 8.30, με ιδιαιτέρως θετικά αποτελέσματα, λέει ότι «είχα την ευκαιρία να δω με τα μάτια μου τα πλεονεκτήματα μιας πιο ξεκούραστης, σε εγρήγορση και λιγότερο ευέξαπτης μαθήτριας, τόσο ως μητέρα όσο και ως ερευνήτρια ύπνου».

Οι φοιτητές, επίσης, δεν φαίνεται να τα πηγαίνουν πολύ καλύτερα από εμένα, όταν στα φοιτητικά μου χρόνια ήρθα αντιμέτωπη με τη φανταστική μάγισσα. Ο Adam Knowlden, καθηγητής Επιστήμης της Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, ανακάλυψε σε έρευνά του ότι περίπου το 60% των φοιτητών δεν θα καταφέρουν να κοιμηθούν αρκετά, όταν αυτό το ποσοστό στον γενικό πληθυσμό δεν ξεπερνά το 33%. Ο δρ Knowlden ισχυρίζεται επίσης ότι «η ικανότητα των φοιτητών να λάβουν ικανοποιητικές ποσότητες ύπνου είναι περισσότερο στο χέρι τους, ενώ ο ενήλικος πληθυσμός σε γενικές γραμμές είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίζει διαταραχές ύπνου ιατρικής φύσης».

Η δρ Owens και οι συνεργάτες της αναφέρουν στο επιστημονικό τους άρθρο ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι περιφερειακές διευθύνσεις εκπαίδευσης στην καθιέρωση της έναρξης του σχολείου αργότερα είναι η εκπαίδευση γονέων, δασκάλων, μαθητών και όλων όσοι εμπλέκονται στην εκπαίδευση των παιδιών, ώστε αυτοί να αντιληφθούν ότι «η έλλειψη ύπνου αποτελεί κίνδυνο για την υγεία, την ασφάλεια και την ακαδημαϊκή επιτυχία των παιδιών». Αν καταφέρουν να περάσουν ένα τέτοιο μέτρο, ίσως τα παιδιά του μέλλοντος να δείχνουν μεγαλύτερη προσοχή στους δασκάλους τους, και λιγότερη στους ήρωες που υποσυνείδητα ξεπηδούν κάτω από τις καρέκλες τους.

Τι είναι ο «λευκός θόρυβος»

«Δεν υπάρχει ιδιαίτερη επιστημονική έρευνα πίσω από την επίδραση του λευκού θορύβου στην πρόκληση ύπνου, εκτός από τη χρήση του με σκοπό να καλύψει άλλους ήχους», λέει η δρ Αννα Κρίγκερ, ιατρική διευθύντρια του Κέντρου Ιατρικής του Υπνου στο Πρεσβυτεριανό νοσοκομείο της Νέας Υόρκης.

Σε αυτή την περίπτωση, λέει η δρ Κρίγκερ, κάποιος μπορεί να έχει συνηθίσει τον ήχο που παράγει η συσκευή, το οποίο αυτό καθ’ αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα, εκτός και αν η ένταση του ήχου είναι υψηλή. «Χρόνια έκθεση σε κάποιο θόρυβο δεν είναι ευεργετική για την υγεία μας, μιας και μπορεί να πυροδοτεί την έκλυση στρεσογόνων ορμονών, ενώ επίσης επηρεάζει την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος», επισημαίνει η δρ Κρίγκερ.

Αρκετές συσκευές παράγουν επίσης και ανακουφιστικούς και απαλούς ήχους αντί ή επιπρόσθετα στον τυχαίο λευκό θόρυβο. Κάποιες εναλλακτικές, προτείνει η δρ Κρίγκερ, είναι να ανοίξεις ένα παράθυρο, να ανάψεις έναν ανεμιστήρα οροφής, να ανοίξεις το ραδιόφωνο και σε χαμηλή ένταση να το συντονίσεις μεταξύ δύο σταθμών, ή να προγραμματίσεις το smartphone σου να παίζει απαλούς ήχους.

Έκθεση: Εμφάνιση και συμπεριφορά των νέων

Άσκηση παραγωγής λόγου για το Γ1

[Παράδοση γραπτών έως την Πέμπτη 31.3.2011]

Το κείμενο:

Ο άνθρωπος και το φόρεμα

            Το φόρεμα (ανθρώπινη επινόηση και φροντίδα) ως προστασία και στολισμός αποτελειώνει και επισφραγίζει το "πρόσωπό" μας, το συμπληρώνει και το παρουσιάζει. Το πώς ντύνουμε το σώμα μας (από την κεφαλή έως τα πόδια), με τι υλικά και με ποιο τρόπο, δεν είναι καθόλου ασήμαντο ή τυχαίο γεγονός για την υπόστασή μας, τη "δημόσια" και την "ιδιωτική". Αποτελεί μέρος του εαυτού μας, την προβολή του προς τα έξω, και εκφράζει την προσωπική μας υφή: το πώς θέλουμε να μας βλέπουν οι άλλοι και τα δικά μας μάτια. Γδύνετε έναν άνθρωπο (στο ιατρείο, στο στρατόπεδο, στη φυλακή) και χάνει αμέσως την αυτοπεποίθηση, τη δύναμη, το γόητρό του. Έχει την εντύπωση ότι του αφαιρέσατε και κρατάτε στα χέρια σας όχι απλώς το περίβλημα, αλλά ένα μεγάλο μέρος από την ουσία του. ‘Οτι τον ακρωτηριάσατε. Φαντάζεστε ότι μπορεί να επιβληθεί, να έχει συνείδηση του εαυτού του "πλήρη", να ασκήσει την εξουσία ή την αποστολή του ένας αξιωματικός χωρίς στολή, ένας παπάς δίχως ράσο, ένας δικαστής ντυμένος όπως ο κατηγορούμενος;

            Στις αρχαίες κοινωνίες, στους λαούς τους πρωτόγονους όχι μόνο το επίσημο φόρεμα (του φύλαρχου, του ιερέα, του μάντη κτλ.), αλλά και το καθημερινό λογαριάζεται πολύ. Πιστεύεται ότι είναι μέρος του ανθρώπου που το φορεί, συνέχεια, απόληξή του. ότι μετέχει στην ουσία του, έχει εμποτισθεί απ' αυτήν, όπως οι τρίχες του σώματος ή τα νύχια. Και γι' αυτό, εάν κατορθώσει κανείς να προμηθευτεί έστω και ένα κομματάκι από το ρούχο του εχθρού ή του αγαπημένου του, μπορεί να τον κάνει (με τη δύναμη της μαγείας) υποχείριό του. Ο πρωτόγονος (και με τη νοοτροπία του σκέπτονται και ενεργούν παρά πολλοί, ακόμη και μέσα στις πιο εξελιγμένες κοινωνίες) φοβάται και "φυλάει" τα ρούχα του. Όπως και την απεικόνιση, το είδωλό του. Περιέχουν, κατά κάποιο τρόπο, την υπόστασή του, και όταν τα παραδίνει ή του τα αρπάζουν, πιστεύει ότι έχει εκχωρήσει ένα μέρος του εαυτού του στη διάκριση του άλλου και βρίσκεται πια κάτω από τον έλεγχό του.

            Όχι λοιπόν δεν κάνει, αλλά ίσα-ίσα το ράσο κάνει τον παπά. Όταν αλλάζετε το φόρεμά σας, αισθάνεστε διαφορετικός. Βάζετε τα γιορτινά σας και αμέσως διάθεση και συμπεριφορά γίνεται πανηγυρική. ντύνεστε στο χακί, και ένας άλλος τύπος ανθρώπου σχηματίζεται μέσα σας: ο στρατιώτης. τα μαύρα ρούχα δεν ταιριάζουν απλώς, συνθέτουν το πένθος σας. για να νιώσετε την εξοχή, το βουνό, τη θάλασσα, πρέπει να πετάξετε το συνηθισμένο και να βάλετε το εκδρομικό σας κοστούμι. Με την ίδια αμφίεση δεν μπορείτε να ζήσετε διαφορετικές καταστάσεις ζωής. Στην ανάγκη, μεταβάλλετε μια λεπτομέρεια (ανασηκώνετε το καπέλο ή τα μανίκια σας, πετάτε το σακάκι ή ξεκουμπώνετε το πουκάμισό σας) και βρίσκετε την αντιστοιχία του εσωτερικού με το εξωτερικό σας.

            Πόσο η εξωτερική εμφάνιση (φόρεμα προπάντων αλλά και κόμμωση, στάση, περπάτημα) είναι συνάρτηση της εσωτερικής μας δομής, φαίνεται από το γεγονός ότι και μόνο από τον τρόπο που ντύνεται ένας άνθρωπος μπορεί να μαντέψει κανείς το επάγγελμα, την κοινωνική θέση, την παιδεία του, αλλά και πολλές πτυχές του χαρακτήρα του: το βάθος της ψυχής του, τις βλέψεις και τις επιδιώξεις του, τις διαστάσεις του αισθηματικού του κόσμου, το τι θέλει και μπορεί να πάρει και να δώσει στη ζωή, το πόσο εμπιστεύεται τον εαυτό του και άλλους ανθρώπους, αν λογαριάζει ή όχι τα μέτρα και τις συνήθειες του συλλογικού βίου.

            Ακόμα και όταν συμβεί μια βαθιά και απότομη μεταβολή στη δημόσια ή στην ιδιωτική ζωή ενός ανθρώπου, μια περιπλοκή απροσδόκητη, μια κρίση (όταν κλείσει π.χ. μια πόρτα και σκοτεινιάσει ή ανοίξει ένα παράθυρο και φωτιστεί, ευωδιάσει ο αισθηματικός του κόσμος), η αλλαγή θα σημειωθεί και στην αμφίεσή του: το φόρεμα βαραίνει ή ελαφρώνει, εγκαταλείπεται ή γίνεται αντικείμενο ιδιαίτερης φροντίδας, προσαρμόζεται στη νέα κατάσταση ή ετοιμάζεται να την απεικονίσει. Τις πιο πολλές φορές οι μεταπτώσεις αυτές γίνονται χωρίς να τις επιδιώξουν εμπρόθετα ή και να τις προσέξουν οι φορείς του. Η παρόρμηση έρχεται μόνη της, από "μέσα", και το αποτέλεσμα γίνεται αντιληπτό άμα οριστικοποιηθεί.

            Μια τελευταία παρατήρηση: την προσδιοριστική, την περιοριστική δύναμη του φορέματος την αισθανόμαστε όταν ανταλλάσσουμε το αληθινό μ' ένα ψεύτικο-που μας κρύβει, π.χ. την αποκριάτικη αμφίεση. Τότε έχουμε το αίσθημα ότι αποδεσμευτήκαμε, αποβάλαμε ένα μέρος του εαυτού μας, εκείνο που έχομε συνθέσει για να το θεωρούν οι άλλοι (και μεις οι ίδιοι) πρόσωπό μας, και μπορούμε πια να παίζομε ένα ρόλο-αυτόν που δεν έχομε καθόλου ή συχνά το θάρρος ή την ευκαιρία να υποδυθούμε στην καθημερινή ζωή. Εάν μας αποσπάσουν την ψεύτικη περιβολή, ξαναγυρίζουμε στην τάξη και στη νηφαλιότητα-η παρένθεση έχει κλείσει...

Το ερώτημα:

            Οι νέοι κάθε εποχής αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα διαφορετικά από ότι οι μεγαλύτεροι. Το στοιχείο αυτό διακρίνεται και στον τρόπο ζωής και ειδικότερα στην αμφίεση της νεολαίας.

            Σε ένα κείμενο 450-500 λέξεων έχετε την ευκαιρία να εκθέσετε τους λόγους που κάνουν τους νέους να ντύνονται και να συμπεριφέρονται με το δικό τους τρόπο. Το κείμενό σας θα δημοσιευτεί σε ένα σύγχρονο περιοδικό για νέους.